,
۱۳۹۴-۰۴-۲۰
واقعه مسجد گوهرشاد، قسمت اول

واقعه ی تاریخی مسجد گوهر شاد

رخداد مسجد گوهرشاد در تیرماه سال 1314 هجری شمسی، چند ماه قبل از واقعه کشف حجاب رخ داد که از جریان‌های مهم دوران حکومت رضاخان و نخست وزیری محمد علی فروغی است.

رضاخان در سال 1313 هجری شمسی با پادرمیانی نخست وزیرش محمد علی فروغی، سفری چهل روزه به ترکیه داشت.

وی بعد از بازگشت از ترکیه، تصمیم گرفت اقداماتی را در کشور اجرا کند تا به خیال خود ایران را همچون ترکیه از تمدن غرب بهره مند سازد.

تغییر کلاه مردم به کلاه شاپو، کشف حجاب بانوان، تأسیس دانشگاه(دانشگاه تهران)، جشن هزاره فردوسی، تأسیس فرهنگستان ایران و پیمان سعدآباد، از جمله این اقدامات بود.

هنگام صدور فرمان اجباری جایگزینی کلاه ‌شاپو (به جای کلاه پهلوی ‌هایی که مردم ایران تا آن زمان بر سر می نهادند)، اجرای این دستور توسط مردم مذهبی شهر مشهد، به آسانی انجام نگرفت.

به دستور فتح الله پاکروان استاندار خراسان، شهربانی برای به کار گرفتن کلاه فرنگی به اعمال قدرت و خشونت برآمد و افراد بی کلاه را بازداشت می کرد و کلاه سابق مردم را از سر آنان بر می‌گرفت و از بین می‌برد.

در پی این اقدام شهربانی، مردم مشهد از شب نوزدهم تیر در مسجد گوهرشاد گرد آمدند و شیخ محمد تقی گنابادی معروف به شیخ بهلول واعظ در این سه روز با ایراد سخنرانی‌ های تند مردم را به ایستادگی در برابر حکومت فرا می‌خواند.

وقتی رضاخان گزارش بست نشینی مردم در حرم علی بن موسی الرضا(علیه السلام) را دریافت کرد، به شهربانی دستور داد که اگر تا صبح فردا، مردم را پراکنده نکند به بالاترین مجازات نظامی گرفتار می‌شوند.

مأموران شهربانی حکم پراکنده شدن متحصنین را صادر کرد اما مردم به این فرمان توجهی نکردند، از این رو پاکروان به ایرج مطبوعی فرمانده لشکر دستور داد مردم را با اعمال خشونت پراکنده کند.

سرتیپ مطبوعی نیز هنگ پیاده لشکر را به فرماندهی سرهنگ قادری به سرکوبی مردم گماشت که در نتیجه این فرمان، لشکر حرم و مسجد را محاصره و به تحصن کنندگان تیراندازی کردند.

در این اقدام وحشیانه شهربانی، بیش از دو هزار نفر از زائران و تحصن کنندگان کشته شدند و حکومت پیکر کشته‌شدگان را بدون رعایت آیین شرعی در گوری دسته جمعی در محله خشت مال‌ها و باغ خونی مشهد به خاک سپرد.


مستند هویت یا مشهد قدیم با هدف آشنایی مخاطب با هویت و تاریخ شهر مشهد درشبکه استانی سیمای خراسان رضوی تولید و پخش شده است.

پرداختن به نوع و کیفیت روابط وتعاملات انسانها در این مجموعه دیده می شود. بازسازی فضاهای قدیمی مشهد واستفاده از منابع آرشیوی برای نشان دادن مشهد قدیم والقا آرامش وایجاد امید برای نسل امروز، همراه با جذابیت های بصری و فرهنگی در دستور ساخت این مستند قرار گرفته است.

در این قسمت از مستند هویت به موضوع واقعه مسجد گوهرشاد درمشهد قدیم اشاره شده است.

فیلم و عکس های قدیمی از مشهد و حرم مطهر امام رضا(ع) به همراه تصاویری از حومه مشهد آن زمان، بر جذابیت های این مستند افزوده است.

عناوین مرتبط:
خیاطی در مشهد قدیم، قسمت اول









[08.10]

برچسب‌ها:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید